O Danych¶

Zbiór danych zawiera informacje o wyborach prezydenckich w III RP.

Każdy wiersz w zbiorze danych reprezentuje pojedynczego kandydata

Zbiór składa się z 80 rzędów, po 8 kolumn.

Kolumny:

ROK - Rok wyborów
IMIE - Imię kandydata
NAZWISKO - Nazwisko kandydata
WYKSZTAŁCENIE - Wykształcenie kandydata
POGLAGY - Poglądy kandydata według kategorii: Prawica, Centroprawica, Centrum, Centrolewica, Lewica
PARTIA - Partia z której startuje kandydat bądź partia, która popiera kandydata
SKRÓT - Skrót partii w/w
I TURA - Wynik w % I tury
II TURA - Jeśli była to wynik % II tury
PREZYDENT - Czy kandydat został prezydentem

Ogólny przegląd danych¶

	ROK	IMIE	NAZWISKO	WYKSZTACENIE	POGLADY	PARTIA	SKROT	I TURA	II TURA	PREZYDENT
0	1990	Lech	Wałęsa	Zawodowe	Centroprawica	Porozumienie Centrum	PC	39,96%	74,25%	Tak
1	1990	Stanis÷aw	Tymiski	Wyěsze	Centroprawica	Libertariaska Partia Kanady	NaN	23,10%	25,75%	Nie
2	1990	Tadeusz	Mazowiecki	Wyěsze	Centrolewica	¨Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna¨	ROAD	18,08%	Nie	Nie
3	1990	W÷odzimierz	Cimosiewicz	Wyěsze	Lewica	Socjaldemokracja Rzeczpospolitej Polskiej	SdRP	9,21%	Nie	Nie
4	1990	Roman	Bartoszcze	rednie	Centroprawica	Polskie Stronnictwo Ludowe	PSL	7,15%	Nie	Nie
...	...	...	...	...	...	...	...	...	...	...
83	2025	Joanna	Senyszyn	Wyěsze	Lewica	Bezpartyjny	NaN	1,09%	Nie	Nie
84	2025	Marek	Jakubiak	rednie	Centroprawica	Kukiz15	NaN	0,77%	Nie	Nie
85	2025	Artur	Bartoszewicz	Wyěsze	Centrum	Spo÷eczny Interes	NaN	0,49%	Nie	Nie
86	2025	Maciej	Maciak	rednie	Lewica	Bezpartyjny	NaN	0,19%	Nie	Nie
87	2025	Marek	Woch	Wyěsze	Centroprawica	Bezpartyjni Samorzšdowcy	NaN	0,09%	Nie	Nie

88 rows × 10 columns

Widzimy że plik został wczytany, ale bez polskich znaków, zaraz to zmienię¶

	ROK	IMIE	NAZWISKO	WYKSZTACENIE	POGLADY	PARTIA	SKROT	I TURA	II TURA	PREZYDENT
0	1990	Lech	Wałęsa	Zawodowe	Centroprawica	Porozumienie Centrum	PC	39,96%	74,25%	Tak
1	1990	Stanisław	Tymiński	Wyższe	Centroprawica	Libertariańska Partia Kanady	NaN	23,10%	25,75%	Nie
2	1990	Tadeusz	Mazowiecki	Wyższe	Centrolewica	¨Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna¨	ROAD	18,08%	Nie	Nie
3	1990	Włodzimierz	Cimosiewicz	Wyższe	Lewica	Socjaldemokracja Rzeczpospolitej Polskiej	SdRP	9,21%	Nie	Nie
4	1990	Roman	Bartoszcze	średnie	Centroprawica	Polskie Stronnictwo Ludowe	PSL	7,15%	Nie	Nie
...	...	...	...	...	...	...	...	...	...	...
83	2025	Joanna	Senyszyn	Wyższe	Lewica	Bezpartyjny	NaN	1,09%	Nie	Nie
84	2025	Marek	Jakubiak	średnie	Centroprawica	Kukiz15	NaN	0,77%	Nie	Nie
85	2025	Artur	Bartoszewicz	Wyższe	Centrum	Społeczny Interes	NaN	0,49%	Nie	Nie
86	2025	Maciej	Maciak	średnie	Lewica	Bezpartyjny	NaN	0,19%	Nie	Nie
87	2025	Marek	Woch	Wyższe	Centroprawica	Bezpartyjni Samorzšdowcy	NaN	0,09%	Nie	Nie

88 rows × 10 columns

5 losowych wartości¶

	ROK	IMIE	NAZWISKO	WYKSZTAŁCENIE	POGLADY	PARTIA	SKROT	I TURA	II TURA	PREZYDENT
60	2015	Grzegorz	Braun	Wyższe	Prawica	Bezpartyjny	NaN	0,83%	Nie	Nie
11	1995	Tadeusz	Zieliński	Wyższe	Centrum	Unia Pracy	UP	3,53%	Nie	Nie
78	2025	Grzegorz	Braun	Wyższe	Prawica	Konfederacja Korony Polskiej	NaN	6,34%	Nie	Nie
76	2025	Rafał	Trzaskowski	Wyższe	Centrolewica	Platforma Obywatelska	PO	31,36%	49,11%	Nie
35	2005	Jarosław	Kalinowski	Wyższe	Centrum	Polskie Stronnictwo Ludowe	PSL	1,80%	Nie	Nie

5 pierwszych wartości¶

	ROK	IMIE	NAZWISKO	WYKSZTAŁCENIE	POGLADY	PARTIA	SKROT	I TURA	II TURA	PREZYDENT
0	1990	Lech	Wałęsa	Zawodowe	Centroprawica	Porozumienie Centrum	PC	39,96%	74,25%	Tak
1	1990	Stanisław	Tymiński	Wyższe	Centroprawica	Libertariańska Partia Kanady	NaN	23,10%	25,75%	Nie
2	1990	Tadeusz	Mazowiecki	Wyższe	Centrolewica	¨Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna¨	ROAD	18,08%	Nie	Nie
3	1990	Włodzimierz	Cimosiewicz	Wyższe	Lewica	Socjaldemokracja Rzeczpospolitej Polskiej	SdRP	9,21%	Nie	Nie
4	1990	Roman	Bartoszcze	średnie	Centroprawica	Polskie Stronnictwo Ludowe	PSL	7,15%	Nie	Nie

5 ostatnich wartości¶

	ROK	IMIE	NAZWISKO	WYKSZTAŁCENIE	POGLADY	PARTIA	SKROT	I TURA	II TURA	PREZYDENT
83	2025	Joanna	Senyszyn	Wyższe	Lewica	Bezpartyjny	NaN	1,09%	Nie	Nie
84	2025	Marek	Jakubiak	średnie	Centroprawica	Kukiz15	NaN	0,77%	Nie	Nie
85	2025	Artur	Bartoszewicz	Wyższe	Centrum	Społeczny Interes	NaN	0,49%	Nie	Nie
86	2025	Maciej	Maciak	średnie	Lewica	Bezpartyjny	NaN	0,19%	Nie	Nie
87	2025	Marek	Woch	Wyższe	Centroprawica	Bezpartyjni Samorzšdowcy	NaN	0,09%	Nie	Nie

Widzimy że większość kandydatów na prezydenta ma wyższe wykształcenie, ich partie w większości przypadków nie mają oficjalnych skrótów¶

Widzimy, że dane są ponumerowane od 0 do 87, więc w latach 1990-2025 w Polsce 88 osób ubiegało się o urząd prezydenta Polski¶

Aby potem było prościej w pokazywaniu wykresów, rozbiję kolumnę II TURA na II_TURA_TAK_NIE i II_TURA_PROCENT, a także I TURA zamienię procenty na lczby i nazwę tę kolumnę I TURA (%).¶

	ROK	IMIE	NAZWISKO	WYKSZTAŁCENIE	POGLADY	PARTIA	SKROT	I TURA	II TURA	PREZYDENT	I TURA (%)	II_TURA_PROCENT	II_TURA_TAK_NIE
0	1990	Lech	Wałęsa	Zawodowe	Centroprawica	Porozumienie Centrum	PC	39,96%	74,25%	Tak	39.96	74.25	True
31	2005	Lech	Kaczyński	Wyższe	Centroprawica	Prawo i Sprawiedliwość	PIS	33,10%	54.04%	Tak	33.10	54.04	True
43	2010	Bronisław	Komorowski	Wyższe	Centrolewica	Platforma Obywatelska	PO	41,54%	53,01%	Tak	41.54	53.01	True
6	1995	Aleksander	Kwaśniewski	średnie	Centrolewica	Socjaldemokracja Rzeczpospolitej Polskiej	SdRP	35,11%	51,72%	Tak	35.11	51.72	True
53	2015	Andrzej	Duda	Wyższe	Centroprawica	Prawo i Sprawiedliwość	PIS	34,76%	51,55%	Tak	34.76	51.55	True

Na tle wszystkich kandydatów wyróżnia się Lech Wałęsa który w roku 1990 w drugiej turze zdobył 74.25% głosów¶

Widzimy że kolumny I TURA i II TURA są nie potrzebne więc je usuwamy i zmienimy kolejność kolumn¶

	ROK	IMIE	NAZWISKO	WYKSZTAŁCENIE	POGLADY	PARTIA	SKROT	I TURA (%)	II_TURA_TAK_NIE	II_TURA_PROCENT	PREZYDENT
0	1990	Lech	Wałęsa	Zawodowe	Centroprawica	Porozumienie Centrum	PC	39.96	Tak	74.25	Tak
1	1990	Stanisław	Tymiński	Wyższe	Centroprawica	Libertariańska Partia Kanady	-	23.10	Tak	25.75	Nie
2	1990	Tadeusz	Mazowiecki	Wyższe	Centrolewica	¨Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna¨	ROAD	18.08	Nie	Nie dotyczy	Nie
3	1990	Włodzimierz	Cimosiewicz	Wyższe	Lewica	Socjaldemokracja Rzeczpospolitej Polskiej	SdRP	9.21	Nie	Nie dotyczy	Nie
4	1990	Roman	Bartoszcze	średnie	Centroprawica	Polskie Stronnictwo Ludowe	PSL	7.15	Nie	Nie dotyczy	Nie
...	...	...	...	...	...	...	...	...	...	...	...
83	2025	Joanna	Senyszyn	Wyższe	Lewica	Bezpartyjny	-	1.09	Nie	Nie dotyczy	Nie
84	2025	Marek	Jakubiak	średnie	Centroprawica	Kukiz15	-	0.77	Nie	Nie dotyczy	Nie
85	2025	Artur	Bartoszewicz	Wyższe	Centrum	Społeczny Interes	-	0.49	Nie	Nie dotyczy	Nie
86	2025	Maciej	Maciak	średnie	Lewica	Bezpartyjny	-	0.19	Nie	Nie dotyczy	Nie
87	2025	Marek	Woch	Wyższe	Centroprawica	Bezpartyjni Samorzšdowcy	-	0.09	Nie	Nie dotyczy	Nie

88 rows × 11 columns

Przyjrzyjmy się ogólnym informacjom o Date Frame¶

<class 'pandas.core.frame.DataFrame'>
RangeIndex: 88 entries, 0 to 87
Data columns (total 11 columns):
 #   Column           Non-Null Count  Dtype  
---  ------           --------------  -----  
 0   ROK              88 non-null     int64  
 1   IMIE             88 non-null     object 
 2   NAZWISKO         88 non-null     object 
 3   WYKSZTAŁCENIE    88 non-null     object 
 4   POGLADY          88 non-null     object 
 5   PARTIA           88 non-null     object 
 6   SKROT            88 non-null     object 
 7   I TURA (%)       88 non-null     float64
 8   II_TURA_TAK_NIE  88 non-null     object 
 9   II_TURA_PROCENT  88 non-null     object 
 10  PREZYDENT        88 non-null     object 
dtypes: float64(1), int64(1), object(9)
memory usage: 7.7+ KB

Analiza brakujących wartości¶

ROK                0
IMIE               0
NAZWISKO           0
WYKSZTAŁCENIE      0
POGLADY            0
PARTIA             0
SKROT              0
I TURA (%)         0
II_TURA_TAK_NIE    0
II_TURA_PROCENT    0
PREZYDENT          0
dtype: int64

Nie ma brakujących wartości¶

Analiza pojedynczych zmiennych¶

(1990, 2025)

Jak widać pierwszym rokiem badania jest 1990, a ostatnim 2025¶

Andrzej    6
Janusz     6
Marek      5
Lech       3
Jan        3
Name: IMIE, dtype: int64

Najczęściej występujące imię wśród kandydatów na prezydenta to Andrzej i Janusz (6 razy)¶

Korwin-Mikke    5
Lepper          4
Olechowski      2
Kalinowski      2
Trzaskowski     2
Name: NAZWISKO, dtype: int64

Najczęstszde nazwisko to Korwin-Mikke występuje aż 5 razy¶

Wyższe        63
średnie       16
Zawodowe       8
Podstawowe     1
Name: WYKSZTAŁCENIE, dtype: int64

Kandydaci mają najczęściej wyższe wykształcenie¶

Bezpartyjny                   12
Polskie Stronnictwo Ludowe     7
Platforma Obywatelska          5
Prawo i Sprawiedliwość         5
Przymierze Samoobrona          4
Name: PARTIA, dtype: int64

Najwięcej bo aż 12 kandydatów nie przynależało do żadnej partii¶

Prawica          25
Centroprawica    19
Lewica           15
Centrum          15
Centrolewica     14
Name: POGLADY, dtype: int64

Najwięcej kandydatów bo aż 25 miało poglądy prawicowe¶

Porównajmy stosunek głosów zwycięzców II tury wyborów z ich wynikami w I turze¶

No description has been provided for this image

W pierwszej turze najwięcej głosów miał A. Kwaśniewski w 2000 roku, wygrywając wybory w pierwszej turze. Widzimy także że najwięcej głosów w II turze otrzymał L. Wałęsa (74,2%), a najniższe poparcie w I turze miał L. Kaczyński w 2005 roku, ale w II turze już miał II najlepszy wynik (54%). Można zauważyć, że w większości przypadków, w II turze wygrywało się tylko kilkoma procentami przewagi.¶

Większość prezydentów III RP miała wyższe wykształcenie¶

Większość prezydentów III RP miała poglądy prawicowe/centroprawicowe.¶

Zdecydowanie najwięcej prezydentur było z Prawa i Sprawiedliwości (3)¶

Wyraźnie widać że najwyższe poparcie do 2012 miała centrolewica, a od 2012 centroprawica. Widać też że od 2005 roku prawica zyskuje coraz więcej poparcia. Największe poparcie bo aż 70% miała centroprawica w 1990 roku, aby 5 lat później mieć najmniejsze (8%). Za to centrolewica najniższe wyniki miała w 1990 roku (18%), ale 5 lat później mieć rekordowe 68%. Na wykresach widać też bardzo duży skok lewicy w 2005 roku (15%), a także centrum w 2020 na 16%.¶

Sprawdzanie korelacji między zmiennymi¶

Macierz korelacji (Pearsona):
                   WYKSZTALCENIE_NUM  POGLADY_NUM  I TURA (%)  II_TURA_PROCENT
WYKSZTALCENIE_NUM           1.000000     0.088761   -0.023231        -0.495695
POGLADY_NUM                 0.088761     1.000000   -0.149619         0.064006
I TURA (%)                 -0.023231    -0.149619    1.000000         0.643676
II_TURA_PROCENT            -0.495695     0.064006    0.643676         1.000000

Widać wyraźną korelację między zwycięstwem w I turze, a zwycięstwem w II turze, co ciekawe im mniej wykształcony kandydat tym zdobywał więcej głosów w II turze mimo, że wykształcenie nie ma wpływu na głosy oddane w I turze. Poglądy nie mają większego znaczenia w wyborach ani w I turze ani w II turze.¶

Na wykresie widać, że ważniejsze od poglądów jest posiadane wykształcenie. Ale najważniejszą cechą prezydentów III RP jest przynależność do partii politycznej¶