Analiza danych wyborów do Sejmu III RP
utworzone: 19.05.2025
Cel projektu:
Celem analizy było zbadanie, jak zmieniała się struktura polityczna Sejmu w Polsce od 1991 roku – z uwzględnieniem:
- poparcia dla partii politycznych,
- przydziału mandatów (w kontekście systemu wyborczego),
- ewolucji preferencji ideologicznych społeczeństwa.
Krok po kroku:
- Zebranie i oczyszczenie danych z wyborów parlamentarnych (10 kadencji)
- Analiza procentowego poparcia i liczby mandatów zdobytych przez partie polityczne
- Przypisanie partii do kategorii ideologicznych (prawica, centroprawica, centrum, centrolewica, lewica)
- Ocena wpływu systemu d’Hondta na rzeczywistą reprezentację ugrupowań
- Wizualizacja trendów: liczby partii w Sejmie, poparcia społecznego, siły mandatowej
Kluczowe wnioski:
Struktura Sejmu:
- Rekord mandatów: Prawo i Sprawiedliwość (2015–2023) – 235 mandatów
- Najdłuższa obecność: PSL – nieprzerwanie od 10 kadencji (w tym jako część Trzeciej Drogi)
- Największy rozrzut partyjny: kadencja 1991–1993 – aż 28 partii i komitetów wyborczych
- Największa koncentracja: kadencja 2023–2027 – tylko 5 głównych bloków
Trendy polityczne:
- Od 2001 roku dominacja PiS i PO/KO – tylko te dwa ugrupowania były stale obecne.
- Największe poparcie dla partii: PiS (2019) – 43,59%
- Najmniejsze: Sojusz Kobiet Przeciw Trudnościom Życia (1991) – 0,02% (!)
Zachowania ideologiczne wyborców:
| Poglądy | Najlepszy wynik | Najgorszy wynik |
|---|---|---|
| Prawica | 38,28% (2005) | 4,88% (2015) |
| Centroprawica | 59,39% (2015) | 21,66% (2001) |
| Centrum | 10,45% (1991) | 0,19% (2011) |
| Centrolewica | 30,69% (2023) | 0% (2011) |
| Lewica | 51,34% (2001) | 8,72% (2023) |
Insight: Polityczne centrum w Polsce niemal zniknęło po 1997 roku. Od 2005 r. scena jest spolaryzowana: dominacja centroprawicy, a lewica notuje stały spadek z historycznego szczytu 51% do zaledwie 8,7% w 2023.
Technologie i narzędzia:
- Python (pandas, seaborn, matplotlib) – analiza i wizualizacje danych
- Excel – obróbka danych źródłowych
- Jupyter Notebook – dokumentacja i narracja analizy
Umiejętności pokazane w projekcie:
- Analiza danych politycznych na przestrzeni wielu lat (longitudinal data analysis)
- Zastosowanie klasyfikacji ideologicznej do analizy społecznej
- Prezentowanie złożonych danych w czytelnej formie
- Przekształcanie danych statystycznych w konkretne wnioski polityczne
- Znajomość systemu wyborczego i jego wpływu na rozkład mandatów